रसुवा । भदौ १० गते रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीपछि सम्पर्कविहीन भएका व्यक्तिहरूको खोजीका क्रममा निर्माणाधीन माथिल्लो त्रिशूली-१ जलविद्युत् आयोजनाको अडिट-३ सुरुङबाट थप ११ वटा शव निकालिएको छ । बाढीले आयोजनास्थलमा ठुलो क्षति पुर्याएपछि सुरुङभित्र बेपत्ता भएकाहरूको खोजी जारी रहेकै अवस्थामा शनिवार ती शव फेला परेका हुन् ।
नेपाली सेनाका अनुसार असोज ३ गते आयोजनाका प्रतिनिधिसहितको संयुक्त उद्धार टोलीले अडिट–३ सुरुङभित्र खोजी गर्ने क्रममा जालीमा अल्झिएको तथा हिलोमा दबिएको अवस्थामा ११ वटा शव फेला पारेको हो । फेला परेका सबै शवलाई सुरुङबाट बाहिर निकालिएको सेनाले जनाएको छ । सुरुङभित्र अझै अन्य व्यक्ति हुन सक्ने सम्भावनालाई ध्यानमा राख्दै खोज तथा उद्धार कार्य भने निरन्तर जारी राखिएको छ ।
बाढी आएको करिब तीन सातापछि पनि आयोजनाको सुरुङभित्र खोजी कार्य जारी रहँदा एकपछि अर्को शव फेला परिरहेका छन् । रेडियो नेपालका अनुसार यसअघि शुक्रवार पनि सोही क्षेत्रबाट १८ वटा शव फेला परेको थियो । त्यसपछि शनिवार थप ११ शव बाहिर निकालिएको हो । यससँगै अडिट-३ क्षेत्रको खोजीका क्रममा फेला परेका शवको संख्या थपिँदै गएको छ । यद्यपि फेला परेका सबै शवको पहिचान तथा आयोजनास्थलमा बाढी आउँदा सुरुङभित्र कति जना कामदार वा कर्मचारी थिए भन्ने यकिन विवरण अझै स्पष्ट भइसकेको छैन ।
भदौ १० गतेको बाढीले रसुवाको भोटेकोशी करिडोरमा ठुलो मानवीय तथा भौतिक क्षति पुर्याएको थियो । बाढीपछि विभिन्न जलविद्युत् आयोजना, सडक, पुल तथा अन्य संरचनामा क्षति पुगेको थियो भने धेरै व्यक्ति सम्पर्कविहीन भएका थिए । त्यसयता नेपाली सेना, सुरक्षा निकाय, आयोजना प्रतिनिधि तथा अन्य उद्धार टोलीले नदी किनार, क्षतिग्रस्त संरचना र सुरुङ क्षेत्रमा खोजी अभियान सञ्चालन गर्दै आएका छन् । पछिल्ला दिनमा विशेष गरी जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङ तथा भूमिगत संरचनामा बेपत्ता व्यक्तिको खोजीलाई केन्द्रित गरिएको छ ।
माथिल्लो त्रिशूली-१ रसुवामा निर्माणाधीन २१६ मेगावाट क्षमताको जलविद्युत् आयोजना हो । नेपाल वाटर एन्ड इनर्जी डेभलपमेन्ट कम्पनी प्रालिले विकास गरिरहेको यो आयोजना त्रिशूली नदीमा आधारित ‘रन अफ रिभर’ आयोजना हो । आयोजनाको मुख्य संरचनामध्ये करिब ९ दशमलव ७ किलोमिटर लामो हेडरेस सुरुङ र भूमिगत विद्युत्गृह रहेका छन् । आयोजनासम्बन्धी आधिकारिक विवरणअनुसार यसबाट तीनवटा युनिटमार्फत विद्युत् उत्पादन गर्ने योजना छ ।
यस आयोजनामा बाढी आउनुअघि निर्माणको काम तीव्र गतिमा भइरहेको थियो । गत जेठमा आयोजनाको बाँधमा वियर गेट जडान तथा परीक्षणसमेत सम्पन्न भएको थियो र आयोजनाको भौतिक प्रगति ८२ प्रतिशत पुगेको विवरण सार्वजनिक भएको थियो । बाढीले भने निर्माणाधीन संरचनामा ठुलो क्षति पुर्याएपछि आयोजनाको जनशक्ति तथा संरचनाको सुरक्षामाथि गम्भीर असर परेको हो ।
अडिट-३ सुरुङमा जालीभित्र अल्झिएका तथा हिलोमा दबिएका शव निकाल्न उद्धार टोलीले जोखिमपूर्ण अवस्थामा काम गरिरहेको छ । यसअघि उद्धार टोलीले सुरुङभित्र फसेका शव निकाल्न जाली काट्नेसहितका उपकरण प्रयोग गरेको विवरणसमेत सार्वजनिक भएको थियो । सुरुङभित्र थप शव देखिएको हुन सक्ने र हिलो तथा बाढीजन्य अवशेषका कारण खोजी चुनौतीपूर्ण रहेको जनाइएको छ ।
बाढीपछि लामो समयसम्म आफ्ना परिवारका सदस्य सम्पर्कमा नआएपछि आफन्तहरूमा अन्योल र पीडा कायमै छ । यसैबिच सुरुङ, नदी तथा बाढीले क्षति पुर्याएका अन्य संरचनामा समेत खोजी जारी रहेकाले अझै कति व्यक्ति भेटिन बाँकी छन् भन्ने यकिन विवरण सार्वजनिक हुन सकेको छैन । राष्ट्रिय विपद् व्यवस्थापनसम्बन्धी पछिल्ला विवरणले पनि बाढीपछि ठुलो संख्यामा व्यक्ति अझै सम्पर्कविहीन रहेको देखाएको छ ।
नेपाली सेनाले माथिल्लो त्रिशूली-१ को अडिट-३ सुरुङसहित प्रभावित क्षेत्रमा थप खोजी तथा उद्धार कार्य जारी रहेको जनाएको छ । शनिवार फेला परेका ११ शवको पहिचान तथा सम्बन्धित परिवारसम्म पुर्याउने प्रक्रिया सम्बन्धित निकायबाट अघि बढ्नेछ भने सुरुङभित्र र आयोजनाको आसपास क्षेत्रमा बेपत्ता अन्य व्यक्तिको खोजीलाई निरन्तरता दिइनेछ ।
