काठमाडौं । विश्व पर्वतारोहण क्षेत्रमा असम्भवलाई सम्भव बनाउने साहसी नेपाली पर्वतारोही निर्मल ‘निम्सदाइ’ पुर्जाको पाकिस्तानस्थित ब्रोड पिक हिमालमा आएको भीषण हिमपहिरोमा निधन भएको पुष्टि भएको छ। पुर्जा आफैले स्थापना गरेको एलिट एक्स्पेड (Elite Exped) ले सामाजिक सञ्जालमार्फत उनको निधन भएको आधिकारिक जानकारी सार्वजनिक गरेसँगै नेपालसहित अन्तर्राष्ट्रिय पर्वतारोहण समुदाय शोकमा डुबेको छ ।
एलिट एक्स्पेडले जारी गरेको शोक सन्देशमा ब्रोड पिक आरोहणका क्रममा आएको हिमपहिरोमा निर्मल पुर्जाले ज्यान गुमाएको पुष्टि गर्दै सोही अभियानमा सहभागी अन्य केही आरोहीको पनि दुःखद निधन भएको उल्लेख गरेको छ । कम्पनीले पुर्जालाई साहस, नेतृत्व, समर्पण र मानवीय सेवाको प्रतीकका रूपमा स्मरण गर्दै उनको योगदान विश्व पर्वतारोहण इतिहासमा सदैव जीवित रहने जनाएको छ ।
पाकिस्तानको काराकोरम हिमशृङ्खलामा अवस्थित ८,०४७ मिटर अग्लो ब्रोड पिकमा गत बिहीबार ठुलो हिमपहिरो गएको थियो । हिमपहिरोले दोस्रो र तेस्रो शिविरबीचको जोखिमपूर्ण क्षेत्रमा रहेका आरोहीहरूलाई बगाएको थियो । घटनापछि निर्मल पुर्जासहित विभिन्न देशका ११ जना आरोही सम्पर्कविहीन भएका थिए । प्रतिकूल मौसमका कारण उद्धार कार्य अत्यन्त कठिन बनेको थियो । प्रारम्भिक चरणमा केही शव फेला परे पनि पछि एलिट एक्स्पेडले पुर्जाको निधन भएको पुष्टि गरेको हो ।
यस दुर्घटनामा बेपत्ता भएकामध्ये नेपाली, पाकिस्तानी, चिनियाँ, ओमानी तथा अमेरिकी नागरिकसमेत रहेका थिए । पाकिस्तानको पर्वतारोहण उद्धार संयन्त्र, सेना तथा स्थानीय उद्धार टोलीले मौसम अनुकूल भएका बेला स्थल र हवाई माध्यमबाट खोजी अभियान सञ्चालन गरेका थिए ।
निर्मल पुर्जा आधुनिक पर्वतारोहणका सबैभन्दा प्रभावशाली व्यक्तित्वमध्ये एक मानिन्थे। सन् २०१९ मा उनले विश्वका ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला सबै १४ हिमाल केवल ६ महिना ६ दिनमै आरोहण गरेर विश्व कीर्तिमान कायम गरेका थिए । यसअघि उक्त कीर्तिमान पूरा गर्न वर्षौँ लाग्ने गरेको थियो । उनको यो असाधारण उपलब्धिले नेपाली पर्वतारोहणलाई विश्वभर नयाँ उचाइमा पुर्याएको थियो ।
पूर्व बेलायती रोयल मरीन तथा स्पेसल बोट सर्भिस (एसबीएस) का सदस्यसमेत रहेका पुर्जाले सैनिक जीवनपछि पूर्ण रूपमा पर्वतारोहणलाई आफ्नो कर्म बनाएका थिए । उनले स्थापना गरेको एलिट एक्स्पेड मार्फत विश्वभरका आरोहीलाई हिमाल आरोहणमा नेतृत्व गर्दै आएका थिए । सन् २०२१ मा नेपाली आरोहीहरूको टोलीको नेतृत्व गर्दै विश्वकै कठिन मानिने के-टु हिमालको पहिलो शीतकालीन सफल आरोहण गराएर उनले अर्को ऐतिहासिक उपलब्धि पनि हासिल गरेका थिए ।
उनको जीवनमा आधारित “१४ पिक्स : नथिङ इज इम्पसिबल” नामक वृत्तचित्र नेटफ्लिक्समार्फत विश्वभर प्रसारण भएपछि उनी अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा अझ बढी परिचित बनेका थिए । उनले नेपाली पर्वतारोहण, साहस, अनुशासन र नेतृत्वलाई विश्वमञ्चमा नयाँ पहिचान दिलाएका थिए ।
निर्मल पुर्जाको निधनसँगै नेपालले विश्व पर्वतारोहण क्षेत्रको एक अद्वितीय कीर्तिमानी व्यक्तित्व गुमाएको छ । उनको असाधारण साहस, हिमालप्रतिको समर्पण र नेपाली पर्वतारोहणलाई विश्वभर चिनाउने योगदानलाई पर्वतारोहण समुदायले दीर्घकालसम्म स्मरण गर्ने विश्वास गरिएको छ ।
